contact

La lingua è un muscolo

15-06-2015

Als docent, tolk/vertaler ben je niet alleen maar aan het werk, maar volg je zelf ook regelmatig bijscholingstrajecten. Eind maart deed ik mee aan een interessante studiedag georganiseerd door het Kennisnet voor Taal en Vakopleidingen: een Masterclass Italiaans. Heerlijk een hele dag taalinhoudelijk bezig zijn. De ochtendsessie was zeer nuttig voor mijn werk als docent en de middagsessie voor mijn werk als vertaler.
Met een groep van 10 studentes en 2 docentes hebben we wat afgelachen, vooral tijdens de middag waarin we besproken hebben hoe bepaalde zaken te vertalen.

In de ochtendsessie werd ik weer eens bepaald bij het feit dat ik van kinds af aan bepaalde taligheden heb aangeleerd die niet persé juist zijn of die wel juist zijn zonder dat je weet waarom ze juist zijn. Als docent hoort dat laatste eigenlijk niet voor te komen. Maar we kennen allemaal wel de reactie op de waarom-is-dat-zo vraag, nl: ‘Dat is gewoon zo’.
In de ochtend stonden twee onderdelen van de Italiaanse grammatica centraal die moeilijkheden (kunnen) opleveren voor Nederlanders die Italiaans studeren. Ik zal jullie daar nu niet mee vermoeien, maar als je redelijk wat kennis van de Italiaanse taal hebt, begrijp je vast wel wat ik bedoel als ik zeg: imperfetto, passato prossimo of passato remoto? Het Italiaans kent meer nuances dan het Nederlands om de verleden tijd tot uitdrukking te brengen en daar is niet iedere student even blij mee….

De middagsessie betrof een vertaalworkshop waarvoor we 4 documenten moesten vertalen. 4 documenten + 10 vertalers = heel veel ideeën. En veel ideeën waren ook goed, maar niet allemaal … :-). Erg leerzaam dus en bij tijd en wijle ook ontzettend hilarisch. Neem nou ‘de verklaring van ongehuwheid’, ook wel ‘ongehuwdverklaring’ genoemd. In het Italiaans heet zo’n document certificato di stato libero. Nog niet zo lang geleden gebruikte men in het Italiaans het woord celibe voor de ongehuwde man en nubile voor de ongehuwde vrouw. ‘Huwen’, dat begint in het Nederlands ook al een behoorlijk ouderwets woord te worden, maar in 'de verklaring van ongehuwdheid' wordt het woord dus nog wel gebruikt. Het Italiaans is wat dat betreft dus al iets moderner en gebruikt het woord libero dat letterlijk ‘vrij’ betekent. Maar een ongetrouwd persoon kan toch een relatie hebben en is dan dus niet ‘vrij’.
Ben je echt ‘vrij vrij’ dan kun je in het Italiaans tegenwoordig ook zeg dat je ‘single’ bent. Wel op zijn Italiaans uitspreken en dan klinkt het ongeveer als /siengèl/. Als je vertaalt, gebruik je dat woord natuurlijk niet zo snel. We vertalen tenslotte iets van het Italiaans naar het Nederlands en omgekeerd, maar in de spreektaal is het geen enkel probleem. Je kunt natuurlijk ook zeggen dat je solo - alleen bent. Wil je er een originele draai aangeven dan zeg je misschien dat je disponibile - beschikbaar bent, maar het leukste idee van die middag vond ik toch wel sono vergine - ik ben maagd. Wat dan overigens weer niet hoeft te betekenen dat je ook libero/disponibile bent. Begrijpt u het nog? Voor een vrouw geldt trouwens dat ze libera of sola is, maar dat is dan weer een grammaticale kwestie.

Taal. Ik ben er dol op. En je liefde voor taal kunnen delen met een groep gelijkgestemden op je vrije zaterdag is dan helemaal niet erg.

La lingua è un muscolo... Giochiamo a braccio di ferro Taal is een spier …. Wij armpje drukken” Citaat: Danilo Arlenghi

ps. Iemand suggesties voor een betere vertaling?


reageer

Naam

Antispam (vul hier 'ja' in)


18-06-2015 - 23:13:55

Dolf

Ich lasse das Auto an. Ich stelle das Auto ab. Er ist anderen aufgeschlossen!

Ik start de auto. Ik parkeer de auto. Hij staat open voor de mening van anderen! 


15-06-2015 - 21:34:39

JP de Swart

Tongworstelen voor gevorderden. tongue-out

ItalRosa op twitter
Maak je eigen website maken